หากใครที่ชอบของกรอบคบเคี้ยว กรุ๊บกรับ หวานๆ มันๆ แล้วหล่ะก้อ คงต้องรู้จักกล้วยอบเนยอย่างแน่นอน แหล่งผลิตกล้วยอบเนยแหล่งใหญ่ที่ทำกันอย่างเป็นล่ำเป็นสันทั้งหมู่บ้านนั้น อยู่ที่บ้านหนองตูม อำเภอกงไกรลาศ (บ้านเกิดของนักร้องลูกทุ่งคนดัง “ชินกร ไกรลาศ” นั่นเอง) จังหวัดสุโขทัย
กล้วยฉาบ มันฉาบ เผือกฉาบ เป็นขนมคบเคี้ยวกินเล่นของไทยแท้มาเนิ่นนานตั้งแต่ Nakoi จำความได้ แต่กล้วยอบเนยนี่ซิ Nakoiเพิ่งจะได้รู้จักก็เมื่อในราวสิบห้า ยี่สิบปีเห็นจะได้ ครั้งแรกที่ได้ลองก็ติดใจทันที หาซื้อกันได้ง่าย ตามร้านขายขนมทั่วไป และในร้านสะดวกซื้อทุกร้าน….แต่แหม! เขาขายกันถุงเล็กเหลือเกิน กินยังไม่ทันจุใจ ก็หมดถุงซะแล้ว….วันนี้ได้ไปถึงแหล่ง ต้องซื้อสักสิบโล….ฮ่า ฮ่า ฮ่า
Nakoi ไปถึงสหกรณ์แปรรูปกล้วยตำบลหนองตูมจำกัดในตอนเช้าที่อากาศดีมาก ไม่มีแดด ท้องฟ้าเป็นสีเทาเหมือนหน้าหนาว จริงๆแล้ว….เมื่อราว 15 ปีที่ผ่านมา Nakoi ได้มาที่บ้านหนองตูมสองครั้ง เพื่อหาซื้อกล้วยอบเนยของขบเคี้ยวแสนอร่อยไปทานที่กรุงเทพ ตอนนั้นหมู่บ้านทำกล้วยอบเนยยังไม่ได้เป็นสหกรณ์เช่นทุกวันนี้ ทุกครัวต่างทำกล้วย มัน และเผือกอบเนย อยู่บ้านใครบ้านมัน ใครจะซื้อก็ไปยังแต่ละบ้าน ถนนหนทางและอาคารบ้านเรือนในหมู่บ้านก็ไม่เป็นเหมือนที่เห็นในวันนี้ อาจารย์จิรวัฒน์เล่าให้ฟังว่า เนื่องจากหมู่บ้านนี้อยู่ใกล้กับแห่งขุดเจาะน้ำมันหลุมหนองตูมเอ ทรัพยากรอันมีมูลค่ามหาศาลของไทย การขุดเจาะน้ำมันดิบที่มีก๊าซธรรมชาติติดมาและต้องทิ้งไปทุกครั้ง ทำให้ทางการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย เห็นว่าน่าจะนำมาใช้เป็นเชื้อเพลิงในการผลิตกล้วยอบเนยของชาวหมู่บ้านหนองตูม อันจะช่วยลดต้นทุนการผลิตของชาวบ้านได้ ดีกว่าที่ต้องทิ้งก๊าซไปเช่นแต่เดิม จึงได้สร้างโรงงานขนาดใหญ่ให้ชาวบ้านมาอยู่รวมกันเพื่อผลิตกล้วยแปรรูปนี้ในรูปของสหกรณ์ เครื่องจักรในการทอดกล้วยได้ถูกนำมาใช้แทนการทอดด้วยมือคนเช่นเดิม….อะไรที่เปลี่ยนไปนั้น ถือว่าเป็นความสะดวกสบายให้แก่ชาวบ้าน และช่วยสร้างงานสร้างงานและรายได้ให้แก่ชุมชนเพิ่มมากขึ้น
อาคารโรงงาน 4 หลัง ในเขตสหกรณ์แปรรูปกล้วยหนองตูม จำกัด
ในบริเวณพื้นที่ตั้งสหกรณ์มีอาคารโรงงานขนาดใหญ่รวม 4 หลัง แต่ละหลังจะถูกแบ่งซอยออกเป็นห้องๆ ที่มีเจ้าของกิจการแต่ละรายที่ต่างกันไป ซึ่งก็เป็นชาวบ้านนั่นเอง คนงานในแต่ละโรงก็คือชาวบ้านในหมู่บ้านอีกนั่นแหละ ทุกโรงจะผลิตกล้วย มันเทศสีเหลือง มันต่อเผือกสีแดง เผือก ฟักทองอบเนย ที่มีทั้งเค็มและหวาน แบบแผ่น แบบม้วนและแบบฝอยเป็นเส้น และมันฝรั่งเค็มปรุงรส ในราคาที่ใกล้เคียงกัน จะถูกแพงกว่ากันนิดหน่อย รสชาติไม่ต่างกันนัก
ภายในโรงงานผลิตกล้วยแปรรูป
กล้วยที่สุก 80% หลังจากฝานเป็นแว่น ก่อนนำไปผสมเนยและทอด
เผือกฝอยอบเนย หลังทอดเสร็จแล้ว
กล้วยที่ผสมเนย เตรียมพร้อมทอด
ลองถามชาวบ้านที่ทอดกล้วยในโรงงานว่า ชาวบ้านเริ่มทำกล้วยอบเนยกันมาตั้งแต่เมื่อไหร่ เขาก็ตอบว่าไม่รู้ แต่โตมาก็เห็นเขาทำกันแล้ว ชาวบ้านที่เริ่มทำกล้วยทอดก็คงคิดเหมือนแม่บ้านทั่วไปที่ต้องแปรรูปผลิตผลทางการเกษตร คือ กล้วยที่ปลูก และมีผลผลิตมาก และบางครั้งขายได้ราคาต่ำมาก จึงนำมาแปรรูปเพื่อเป็นการถนอมอาหารให้สามารถเก็บไว้ได้ยาวนานขึ้น และสร้างรายได้เพิ่มขึ้น ดีกว่าปล่อยทิ้งให้เน่าเสียไป“กล้วยอบเนย” จึงเกิดขึ้นเป็นสินค้าแปรรูปทางการเกษตรที่สร้างรายได้เสริมให้กับกลุ่มแม่บ้านหนองตูม ชาวบ้านบอกว่า กล้วยน้ำว้าที่นี่มีความพิเศษ คือ ไม่มีเมล็ด ไส้ไม่ดำ มีรสหวาน เมื่อนำไปทอดก็ไม่มียาง และมีสีเหลืองสวย รสชาติอร่อย
แวะชิมซะหลายโรง…กินกี่หน ๆ ก็อร่อยอย่างที่เขาว่าจริงๆ นั่นแหละ…ได้ซื้อติดไม้ติดมือกลับบ้านกันคนละถุงสองถุง ในราคาต้นทางผู้ผลิตที่ย่อมเยากว่าร้านค้าปลีกในเมืองอย่างแน่นอนคะ
หมายเหตุ บ้านหนองตูม อยู่บนเส้นทางสาย 1293 ทางตอนใต้ของตัวอำเภอกงไกรลาศห่างไปประมาณ 10 กิโลเมตร หาได้ง่าย ถามชาวบ้านในละแวกใกล้เคียง หรือในจังหวัดสุโขทัยก็เป็นที่รู้จักเป็นอย่างดี
